Quy tắc sử dụng đèn xe và còi: khi nào dùng, khi nào không

Đèn và còi là hai công cụ giao tiếp duy nhất giữa các phương tiện trên đường. Dùng đúng thì chúng ngăn được va chạm; dùng sai thì chúng tạo ra chính tình huống nguy hiểm mà lẽ ra phải tránh.

Bài này trình bày quy tắc sử dụng đèn chiếu sáng theo thời điểm và điều kiện, cùng những nơi hạn chế sử dụng còi.

Căn cứ pháp lý

• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024

Khi nào phải bật đèn

Người điều khiển phương tiện phải bật đèn chiếu sáng trong thời gian từ khi trời tối đến sáng hôm sau theo quy định, và khi có sương mù hoặc điều kiện thời tiết hạn chế tầm nhìn. Trong hầm đường bộ cũng phải bật đèn.

Việc bật đèn ban ngày khi trời âm u hoặc mưa tuy không bắt buộc trong mọi trường hợp nhưng là thói quen tốt: mục đích chính không phải để bạn nhìn rõ hơn mà để người khác nhận ra bạn từ xa.

• Từ khi trời tối tới sáng hôm sau theo quy định.
• Khi có sương mù hoặc thời tiết hạn chế tầm nhìn.
• Khi đi trong hầm đường bộ.
• Nên bật khi trời âm u hoặc mưa dù không bắt buộc.

Đèn chiếu xa: nơi không được dùng

Không được dùng đèn chiếu xa trong khu đông dân cư và khi có xe đi ngược chiều tới gần. Ánh sáng chiếu xa làm loá mắt người lái xe đối diện trong vài giây — khoảng thời gian đủ để xảy ra tai nạn.

Khi bị xe ngược chiều chiếu đèn xa vào mắt, đừng nhìn thẳng vào nguồn sáng. Hãy đưa mắt về phía mép đường bên phải để giữ hướng và giảm tốc cho tới khi xe kia đi qua.

Sử dụng còi

Còi dùng để báo hiệu sự hiện diện của mình trong tình huống cần thiết, không phải để thúc giục hay bày tỏ thái độ. Có những khung giờ và khu vực bị hạn chế sử dụng còi, đặc biệt gần bệnh viện, trường học và khu dân cư vào ban đêm.

Thực tế, phần lớn lần bấm còi trên đường đô thị không thay đổi được tình huống mà chỉ tăng mức căng thẳng cho tất cả. Trong tình huống thực sự cần cảnh báo, một tiếng còi ngắn có hiệu quả hơn nhiều so với bấm liên tục.

Những lỗi thường gặp

Đây là các tình huống người lái hay mắc nhất với chủ đề này:

• Dùng đèn chiếu xa trong khu đông dân cư.
• Không hạ đèn khi có xe ngược chiều tới gần.
• Nhìn thẳng vào đèn của xe đối diện thay vì nhìn về mép đường.
• Bấm còi liên tục để thúc giục trong khu dân cư.
• Quên bật đèn khi vào hầm đường bộ.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào bắt buộc bật đèn xe?

Từ khi trời tối đến sáng hôm sau theo quy định, khi có sương mù hoặc thời tiết hạn chế tầm nhìn, và khi đi trong hầm đường bộ.

Dùng đèn chiếu xa trong thành phố có bị phạt không?

Sử dụng đèn chiếu xa trong khu đông dân cư là hành vi bị cấm và bị xử phạt, vì nó gây loá mắt cho người điều khiển phương tiện đi ngược chiều.

Bị xe ngược chiều chiếu đèn xa thì làm gì?

Không nhìn thẳng vào nguồn sáng. Hãy đưa mắt về phía mép đường bên phải để giữ hướng và giảm tốc cho tới khi xe kia đi qua.

Có nơi nào cấm bấm còi không?

Có quy định hạn chế sử dụng còi theo khu vực và khung giờ, đặc biệt tại khu vực gần bệnh viện, trường học và trong khu dân cư vào ban đêm.

Nháy đèn pha để xin vượt có được không?

Nháy đèn là cách báo hiệu ý định vượt vào ban đêm, thay cho việc bấm còi. Nhưng phải nháy ngắn và chỉ khi xe phía trước còn ở khoảng cách đủ xa, tránh làm loá mắt người lái xe đó qua gương chiếu hậu.

Tóm lại

Đèn để được nhìn thấy, còi để cảnh báo — cả hai đều phục vụ việc giao tiếp chứ không phải thể hiện thái độ. Hạ đèn khi gặp xe ngược chiều và tiết chế còi trong khu dân cư là hai thói quen dễ hình thành nhất.

Bài viết liên quan

• Lái xe trong mưa và điều kiện tầm nhìn hạn chế — Nguy hiểm nhất không phải lúc mưa to mà là mười phút đầu khi mưa vừa bắt đầu — thời điểm mặt đường trơn nhất.
• Quy tắc đi trên đường cao tốc: nhập làn, giữ làn và ra khỏi cao tốc — Cao tốc có bộ quy tắc riêng vì tốc độ cao làm mọi sai sót trở nên nghiêm trọng hơn. Ba giai đoạn nhập, giữ và ra đều có nguyên tắc rõ ràng.
• An toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông — Trẻ em không phải người lớn thu nhỏ: tầm nhìn thấp hơn, khả năng đánh giá tốc độ kém hơn, và phản ứng khó dự đoán hơn.
• Xử lý khi xảy ra tai nạn giao thông: thứ tự các bước — Thứ tự các bước rất quan trọng: cứu người trước, giữ hiện trường sau, rồi mới tới các thủ tục. Làm sai thứ tự có thể phải chịu trách nhiệm nặng hơn.
• Quy tắc dành cho xe máy và xe đạp điện trong đô thị — Xe hai bánh chiếm đa số phương tiện trong đô thị và cũng chiếm tỷ lệ lớn trong các vụ tai nạn. Một số quy tắc riêng đáng nắm chắc.

Nội dung tổng hợp theo văn bản pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm biên soạn. Khi áp dụng vào trường hợp cụ thể, hãy đối chiếu bản mới nhất của văn bản gốc.