Dùng điện thoại khi lái xe: rủi ro thực tế và chế tài

26/07/20265 phút đọc

Nhìn xuống màn hình hai giây ở tốc độ 60 km/h nghĩa là đi mù hơn 30 mét. Đây là lý do hành vi này bị xử lý nghiêm.

Chia sẻ

Hãy làm một phép tính đơn giản: ở tốc độ 60 km/h, xe đi được khoảng 16,7 mét mỗi giây. Nhìn xuống màn hình điện thoại hai giây nghĩa là bạn vừa đi hơn 33 mét trong trạng thái không quan sát đường.

Đó là toàn bộ lý do vì sao hành vi này bị xử lý nghiêm và bị trừ điểm giấy phép lái xe, dù nó không gây ra tiếng động hay dấu vết gì cho tới khi tai nạn xảy ra.

Căn cứ pháp lý

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024
Nghị định 168/2024/NĐ-CP — Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Phạm vi cấm và các thiết bị liên quan

Quy định cấm người điều khiển phương tiện dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi đang điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Điều này bao gồm nghe gọi, nhắn tin, thao tác bản đồ hoặc xem nội dung.

Sử dụng thiết bị rảnh tay là được phép về mặt quy định, nhưng cần lưu ý rằng phần lớn suy giảm khả năng lái xe đến từ việc phân tán chú ý chứ không chỉ từ việc bận tay.

Cấm dùng tay cầm và sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện.
Bao gồm cả thao tác nhắn tin, xem bản đồ, xem video.
Thiết bị rảnh tay được phép nhưng vẫn gây phân tán chú ý.
Muốn thao tác thì phải dừng xe ở nơi được phép dừng.

Vì sao rảnh tay vẫn không an toàn tuyệt đối

Nghiên cứu về hành vi lái xe cho thấy phần lớn rủi ro đến từ chi phí nhận thức: khi đang tập trung vào một cuộc hội thoại phức tạp, người lái vẫn nhìn đường nhưng khả năng nhận biết và phản ứng với tình huống bất ngờ giảm đáng kể.

Điều này giải thích hiện tượng nhiều người lái nhớ rõ nội dung cuộc gọi nhưng không nhớ đã đi qua đoạn đường nào. Thiết bị rảnh tay giải quyết vấn đề về tay, không giải quyết vấn đề về sự chú ý.

Cách xử lý thực tế khi cần dùng điện thoại

Thiết lập điều hướng bản đồ trước khi khởi hành và dùng chỉ dẫn bằng giọng nói là cách hiệu quả nhất. Nếu phải thay đổi điểm đến giữa chừng, hãy dừng ở nơi được phép dừng rồi mới thao tác.

Với cuộc gọi công việc, đặt điện thoại ở chế độ không làm phiền khi lái xe là giải pháp đơn giản mà nhiều người bỏ qua. Không có cuộc gọi nào cần gấp tới mức đáng đánh đổi bằng 30 mét đi mù.

Những lỗi thường gặp

Đây là các tình huống người lái hay mắc nhất với chủ đề này:

Thao tác bản đồ khi đang di chuyển thay vì cài đặt trước khi đi.
Nghĩ rằng dừng đèn đỏ thì được phép dùng điện thoại thoải mái.
Kẹp điện thoại giữa vai và tai để nghe gọi.
Xem thông báo tin nhắn ở tốc độ cao vì nghĩ chỉ mất một giây.
Dừng ở làn khẩn cấp trên cao tốc để nghe điện thoại.

Câu hỏi thường gặp

Dùng tai nghe khi lái xe có bị phạt không?

Với người đi xe mô tô, xe gắn máy, việc sử dụng thiết bị âm thanh che kín tai khi điều khiển phương tiện là hành vi bị cấm, trừ thiết bị trợ thính.

Dừng đèn đỏ có được dùng điện thoại không?

Xe vẫn đang trong quá trình tham gia giao thông và người lái vẫn ở vị trí điều khiển, nên đây không phải trạng thái an toàn để sử dụng điện thoại.

Dùng giá đỡ điện thoại để xem bản đồ có được không?

Việc gắn thiết bị lên giá đỡ và sử dụng chỉ dẫn bằng giọng nói không thuộc hành vi dùng tay cầm điện thoại. Tuy nhiên thao tác trực tiếp lên màn hình khi đang lái vẫn là hành vi bị xử lý.

Hành vi này có bị trừ điểm giấy phép không?

Tuỳ loại phương tiện và hành vi cụ thể, nhiều trường hợp ngoài phạt tiền còn bị trừ điểm giấy phép lái xe.

Tóm lại

Cách duy nhất an toàn là tách hẳn việc dùng điện thoại khỏi việc lái xe: cài đặt trước khi đi, dùng giọng nói khi đang đi, và dừng xe ở nơi được phép nếu cần thao tác.