Nồng độ cồn khi lái xe: quy định, cách đo và hậu quả pháp lý

05/08/20266 phút đọc

Việt Nam áp dụng ngưỡng bằng không với người điều khiển phương tiện. Bài này giải thích cách đo, các mức xử lý và những hiểu lầm phổ biến về thời gian đào thải cồn.

Chia sẻ

Khác với nhiều quốc gia áp dụng ngưỡng cho phép, pháp luật Việt Nam quy định người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ không được có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở. Nghĩa là chỉ cần phát hiện có cồn là đã đủ căn cứ xử lý.

Mức xử lý tăng theo ngưỡng nồng độ đo được, và ở ngưỡng cao còn kèm theo tước quyền sử dụng giấy phép lái xe trong thời gian dài. Bài này trình bày cách đo, các ngưỡng xử lý và những hiểu lầm khiến nhiều người bị xử phạt dù nghĩ mình đã tỉnh táo.

Căn cứ pháp lý

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024
Nghị định 168/2024/NĐ-CP — Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Cách kiểm tra và giá trị pháp lý của kết quả đo

Kiểm tra thường được thực hiện bằng máy đo nồng độ cồn trong hơi thở, thiết bị phải được kiểm định và còn hạn. Trong một số trường hợp, đặc biệt khi có tai nạn hoặc người vi phạm không thể thổi, kết quả xét nghiệm máu tại cơ sở y tế được sử dụng.

Người được kiểm tra có quyền yêu cầu xem giấy kiểm định thiết bị và được biết kết quả đo. Việc không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn bị xử lý ở mức tương đương hoặc nặng hơn so với vi phạm ở ngưỡng cao nhất.

Máy đo hơi thở phải còn trong hạn kiểm định.
Người được kiểm tra có quyền biết kết quả đo.
Không chấp hành kiểm tra bị xử lý rất nặng, không phải cách thoát.
Kết quả xét nghiệm máu được dùng khi không thể đo hơi thở.

Ba hiểu lầm khiến nhiều người bị xử phạt

Hiểu lầm thứ nhất: ngủ một giấc là hết cồn. Tốc độ đào thải cồn phụ thuộc cơ địa, lượng uống và thời gian uống, không có công thức chung. Nhiều trường hợp bị phát hiện có cồn vào sáng hôm sau dù đã ngủ đủ giấc.

Hiểu lầm thứ hai: uống ít thì không sao. Với quy định ngưỡng bằng không, lượng ít vẫn là vi phạm. Hiểu lầm thứ ba: dùng nước súc miệng, thuốc ho hay ăn trái cây lên men làm máy báo sai — trong trường hợp nghi ngờ, có thể đề nghị đo lại sau vài phút hoặc xét nghiệm máu.

Hậu quả vượt ra ngoài mức phạt tiền

Ngoài phạt tiền và trừ điểm hoặc tước giấy phép lái xe, vi phạm nồng độ cồn còn kéo theo hệ quả về bảo hiểm: nhiều hợp đồng bảo hiểm loại trừ trách nhiệm khi người lái vi phạm nồng độ cồn tại thời điểm xảy ra sự cố.

Nghiêm trọng hơn, nếu gây tai nạn thì tình trạng có nồng độ cồn là tình tiết tăng nặng khi xem xét trách nhiệm, bao gồm cả trách nhiệm hình sự trong trường hợp hậu quả nghiêm trọng.

Những lỗi thường gặp

Đây là các tình huống người lái hay mắc nhất với chủ đề này:

Tin rằng ngủ qua đêm là chắc chắn hết cồn trong hơi thở.
Nghĩ uống một hai ly thì dưới ngưỡng cho phép.
Từ chối thổi vì cho rằng không có kết quả thì không bị xử lý.
Nhờ người khác lái hộ khi người đó cũng đã uống.
Không biết bảo hiểm có thể loại trừ trách nhiệm khi có nồng độ cồn.

Câu hỏi thường gặp

Uống một lon bia có bị phạt không?

Có. Quy định hiện hành không cho phép người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở, nên chỉ cần phát hiện có cồn là đủ căn cứ xử lý.

Ngủ một đêm thì hết cồn chưa?

Không có mốc thời gian chung. Tốc độ đào thải phụ thuộc cơ địa, lượng và thời gian uống. Nhiều trường hợp vẫn phát hiện có cồn vào sáng hôm sau.

Không chấp hành thổi nồng độ cồn thì sao?

Hành vi không chấp hành yêu cầu kiểm tra bị xử lý ở mức rất nặng, tương đương hoặc cao hơn vi phạm ở ngưỡng cao nhất, kèm theo tước quyền sử dụng giấy phép lái xe.

Nước súc miệng có làm máy đo báo có cồn không?

Có thể ảnh hưởng trong thời gian rất ngắn ngay sau khi sử dụng. Nếu nghi ngờ, bạn có thể đề nghị được đo lại sau vài phút hoặc đề nghị xét nghiệm máu.

Tóm lại

Với quy định ngưỡng bằng không, không có cách tính toán an toàn nào ngoài việc không điều khiển phương tiện sau khi uống. Chi phí một chuyến xe công nghệ luôn thấp hơn nhiều so với mức phạt và các hệ quả kèm theo.