Chở quá số người và chở hàng cồng kềnh: giới hạn và rủi ro

Chở thêm một người trên xe máy nghe có vẻ vô hại, nhưng nó thay đổi trọng tâm, tăng quãng đường phanh và làm giảm khả năng xử lý khi cần tránh chướng ngại vật đột ngột. Với hàng cồng kềnh, vấn đề còn là che khuất tầm nhìn và va quệt vào người khác.

Bài này trình bày giới hạn số người được chở theo từng loại phương tiện, các trường hợp ngoại lệ, và quy định về kích thước hàng hoá.

Căn cứ pháp lý

• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024
• Nghị định 168/2024/NĐ-CP — Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ

Giới hạn số người theo loại phương tiện

Xe mô tô, xe gắn máy chỉ được chở một người ngồi sau, tức tối đa hai người kể cả người lái. Có một số trường hợp ngoại lệ được chở thêm một người: khi chở người bệnh đi cấp cứu, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật, trẻ em dưới độ tuổi theo quy định.

Với ô tô, số người được chở không vượt quá số chỗ ghi trong giấy đăng ký xe và mỗi người phải có chỗ ngồi có dây an toàn theo thiết kế. Xe kinh doanh vận tải có quy định riêng chặt chẽ hơn.

• Xe máy: tối đa hai người kể cả người lái, trừ các trường hợp ngoại lệ.
• Ô tô: không vượt quá số chỗ ghi trong giấy đăng ký xe.
• Mỗi hành khách trên ô tô phải có chỗ ngồi và thắt dây an toàn.
• Xe kinh doanh vận tải hành khách có quy định riêng.

Hàng hoá cồng kềnh và giới hạn kích thước

Hàng hoá xếp trên xe phải được buộc chặt, không được vượt quá giới hạn kích thước quy định theo chiều dài, chiều rộng và chiều cao tính từ thùng xe hoặc từ giá đèo hàng. Hàng không được che khuất đèn, biển số và tầm nhìn của người lái.

Rủi ro thực tế của hàng cồng kềnh trên xe máy không chỉ là mất cân bằng mà là va quệt: phần hàng nhô ra hai bên nằm ngoài trường quan sát của chính người chở, và người đi xe khác cũng khó ước lượng.

Những lỗi thường gặp

Đây là các tình huống người lái hay mắc nhất với chủ đề này:

• Chở ba trên xe máy vì cho rằng đi gần thì không sao.
• Buộc hàng bằng dây tạm, không kiểm tra lại sau khi đi được một đoạn.
• Để hàng che khuất đèn hậu hoặc biển số.
• Chở hàng nhô ra hai bên vượt quá giới hạn cho phép.
• Ngồi trên ô tô mà không thắt dây an toàn ở hàng ghế sau.

Câu hỏi thường gặp

Xe máy được chở mấy người?

Tối đa hai người kể cả người lái. Ngoại lệ được chở thêm một người trong các trường hợp như chở người bệnh đi cấp cứu, áp giải người vi phạm, hoặc chở trẻ em dưới độ tuổi theo quy định.

Chở hàng cồng kềnh trên xe máy bị xử lý thế nào?

Hành vi xếp hàng vượt quá giới hạn kích thước quy định hoặc không buộc chặt bị xử phạt. Ngoài ra nếu hàng che khuất tầm nhìn, đèn hoặc biển số thì còn bị xử lý theo lỗi tương ứng.

Ngồi ghế sau ô tô có bắt buộc thắt dây an toàn không?

Có. Người ngồi trên xe ô tô ở vị trí có trang bị dây an toàn phải thắt dây khi xe đang di chuyển.

Chở trẻ em trên ô tô có quy định riêng không?

Có quy định về vị trí ngồi và thiết bị an toàn dành cho trẻ em theo độ tuổi và chiều cao. Không nên để trẻ nhỏ ngồi ghế trước hoặc ngồi trong lòng người lớn.

Tóm lại

Quá tải là dạng rủi ro tích luỹ: xe vẫn chạy bình thường cho tới lúc cần phanh gấp hoặc tránh chướng ngại. Giữ đúng số người và buộc chặt hàng hoá là hai việc mất vài giây nhưng thay đổi hẳn khả năng xử lý tình huống.

Bài viết liên quan

• Phạt nguội: cách tra cứu, quy trình xử lý và khi nào nên khiếu nại — Vi phạm chưa xử lý có thể chặn thủ tục đăng kiểm. Chủ động tra cứu định kỳ và biết quy trình khiếu nại là việc nên làm.
• Bị lập biên bản vi phạm: quyền và nghĩa vụ của người lái — Biên bản là tài liệu quyết định mức xử lý. Biết mình được đọc gì, ghi gì và ký thế nào là điều nên nắm trước khi cần đến.
• Tạm giữ phương tiện: trường hợp nào và thủ tục nhận lại xe — Không phải vi phạm nào cũng bị giữ xe. Biết trường hợp nào bị tạm giữ và thủ tục nhận lại giúp giảm thiệt hại về thời gian và chi phí trông giữ.
• Vượt đèn đỏ bị xử lý thế nào? Các tình huống gây tranh cãi nhất — Đèn vàng có được đi tiếp không, xe đã qua vạch mới chuyển đỏ thì tính sao, rẽ phải khi đèn đỏ có bị phạt — những tình huống người lái hay tranh cãi nhất.
• Nồng độ cồn khi lái xe: quy định, cách đo và hậu quả pháp lý — Việt Nam áp dụng ngưỡng bằng không với người điều khiển phương tiện. Bài này giải thích cách đo, các mức xử lý và những hiểu lầm phổ biến về thời gian đào thải cồn.

Nội dung tổng hợp theo văn bản pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm biên soạn. Khi áp dụng vào trường hợp cụ thể, hãy đối chiếu bản mới nhất của văn bản gốc.